آشنايي با اصطلاحات علمي درس آمادگي دفاعي

گردآوري و تنظيم: احمد بداقي سرگروه آمادگي دفاعي استان قم

لجمن (لبه جلوئي منطقه نبرد): لجمن بوسيله نقاط هماهنگي روي خط جانبي مشخص و مسير آن بصورت خط چين رسم مي‌گردد. در صورتي که مسير لجمن منطبق بر عارضه مشخص از زمين (مانند رودخانه ها جاده ها و … ) باشد به آن مسير لجمن گفته مي‌شود.

هلي برن (هلي برد): به منظور سرعت در انتقال نيروها به مناطق، با هلي کوپتر وارد منطقه مورد نظر شده و هلي کوپتر در فاصله يک متر از سطح زمين قرار مي گيرد. در حقيقت بدون آنکه روي زمين بنشيند نفرات رزمنده بايد از هلي کوپتر به زمين فرود آيند. علت اين کار اين است که هلي کوپتر راحت تر بتواند خود را از منطقه دور نمايد.

رمل : ماسه‌هاي بسيار ريز و رواني است که به وسيله وزش باد حجم زيادي جا بجا مي‌شود وبه آن ماسه بادي نيز مي‌گويند.

رابط: رابط به نفراتي گويند که براي حفظ ارتباط نظري بين دو عده که در يک مسير موازي با يکديگر حرکت مي‌کنند گمارده مي‌شوند.

خط القعر : وقتي دو دامنه يکديگر را در قسمت پايين قطع کنند ، خط القعر ايجاد مي شود و آبهاي باران در آن جمع شده و جريان پيدا مي‌کند.

خطرالرأس جغرافيايي : محل برخورد دو دامنه را در بالا که محل تقسيم آب باران نيز مي‌باشد خط‌الرأس جغرافيايي نامند.

خط الرأس نظامي: خط پايين تر از خط الرأس جغرافيايي به اندازه قد يک رزمنده با تجهيزات را خط الرأس نظامي مي‌گويند.

جنگ نا متقارن: به نبردي اطلاق مي شود که طرفين درگير نه تنها آرايش متناسب با يکديگر دارند، بلکه در نبرد با يکديگر از روش هاي خاص و منحصر به خود بهره مي‌گيرند.

پدافند غير عامل : پدافند غير عامل مجموعه تدابير و طرحهايي است که بکار گيري آنها در طراحي و ساخت تاسيسات نظامي و يا غير نظامي و مجتمع هاي زيستي توان دفاعي مجموعه را در زمان بحران حتي المقدور بدون نياز به سلاح و نيروي انساني و به صورت خود به خود افزايش داده، پيامدهاي بحران را کاهش و امکان بازسازي مناطق آسيب ديده را يا هزينه کمتر و در زمان کوتاهتر فراهم مي‌نمايد.

پدافند عامل: عبارت است از بكارگيري هر نوع سلاح و جنگ افزار به منظور كاهش و يا خنثي نمودن اثرات محلات و تهديدهاي دشمن.

بحران: بحران عبارت است از شرايط وخيم و اجتناب ناپذير از نظر زمان و مکان که به دنبال حادثه ها و بلاهاي غير طبيعي مانند جنگ ها، تصادف ها ، زلزله ها و سيل و …… به وجود آمده ، پيش آگهي بدي داشته و با سلامتي جسمي و رواني افراد در ارتباط مي باشد.

دفاع مشروع: دفاع مشروع عبارت از دفع حمله ناحق نسبت به جسم و جان، مال، ناموس و عرض يا آزادي تن خود يا ديگري در چارچوب قانون است. به عبارت ديگر هرگاه کسي که با ناحق مورد حمله قرار گرفته براي دفع خطر مرتکب جرم شود، در صورت جمع بودن شرايط عمل مزبور مشروع و موجه تلقي مي‌شود و قابل مجازات نيست.

حرکات رزم: منظور از حرکات رزم عبارتند از :

الف: نزديک شدن به دشمن براي دستگير کردن يا کشتن او.

ب: دور شدن از دشمن به سبب الزامات تاکتيکي.

ج: جابجا کردن عده ها براي مقابله با دشمن.

خيز: سريعترين روش حرکت براي انتقال از يک موضع به موضع ديگر را خيز گويند.

اطلاعات رزمي: اطلاعات رزمي به دانستنيهايي از جو، زمين و دشمن گفته مي شود که فرمانده از آنها در پيش بيني عمليات و اجراي آن استفاده مي‌نمايد.

ضد اطلاعات: شامل کليه اقداماتي است که مقاصد، مدارک، پرسنل، وسايل و تاسيسات خودي را در مقابل فعاليتهاي دشمن حفظ مي‌نمايد.

کمين: کمين تکي است غافلگيرانه از يک موضع پنهاني که عليه نيروهاي در حال حرکت يا موقتاً ثابت، پياده يا موتوري صورت مي‌گيرد.

موانع: هر نوع عارضه زمين با حالت خاصي از خاک، آب و هوا و يا اشياء ساختگي که به منظور تأخير انداختن، کاناليزه کردن و يا متوقف کردن حرکت دشمن به کار مي رود را مانع گويند.

کالک: کالک کاغذ شفافي است که آنرا روي نقشه قرار داده، وضعيتهاي مختلف يک عمليات نظامي را روي آن رسم مي‌نمايند.

فن كالك: فن تهيه‌ي كالك شامل بكار بردن صحيح علائم قراردادي روي كالك به منظور درك و توجيه فرماندهان از وضعيتهاي خودي و دشمن و طرحهاي عملياتي مي‌باشد.

نقشه وضعيت: نقشه‌اي كه بطور ترسيمي، وضعيت يگانهاي تاكتيكي، پشتيباني رزمي و پشتيباني خدمات رزمي را همانطور كه عملاً در روي زمين در زمان معين وجود دارند نشان مي‌دهند. معمولاً اين نقشه با طلق پوشانيده شده و علائم لازم به مدادهاي روغني و رنگهاي متناسب روي آن رسم مي‌شود.