هر چی میخای توی آرشیو موضوعی هست نگاه کن

بسمه تعالي

آشنايي با مدل تعالي سازماني EFQM

مقدمه

هر سازماني صرف نظر از نوع فعاليت ،اندازه ساختار ويا ميزان موفقيت آن در تامين اهداف سازماني خود نياز به مدلي دارد كه بر اساس آن ميزان موفقيت خودرادر نيل به آرمانها واهداف مورد ارزيابي قراردهد.مدلهاي تعالي سازماني به ساز مانها كمك مي كنند تا با مقايسه وضع موجود ومطلوب  خود تفاوتها را شناسايي وسپس با شناسايي عارضه ها وبررسي علل وقوع آنها راه حلهاي بهينه سازي وضع موجود راتعيين واجرا نمايند.

مدل تعالي سازماني EFQM بر اساس 9 حوزه پايه گذاري شده است . 5 حوزه اين مدل مربوط به توانمند سازها بوده وبيان كننده اجزاء تشكيل دهنده يك سازمان وچگونگي تعامل آنها با يكديگر است و4 حوزه بعدي نتايج حاصل از عملكرد سازمان را تشكيل داده ونتايج مطلوب حاصل از اجراي توانمند سازها معرفي مي كند.

در حوزه توانمند سازها رويكردها نقش ايفا مي كنند ونتايج را شكل مي دهند.مدل EFQM معرف آن است كه برتري سازماني تابع رويكردهاي آن است وبرتري درهريك از حوزه هاي عملكرد مشتري ،كاركنان وجامعه از طريق تعامل مناسب حوزه هاي توانمند ساز يعني رهبري،خط مشي وراهبردها،كاركنان،شراكتها ومنابع وفرآيندها وتامين وتحقق معيارهاي مرتبط با آنها قابل دستيابي است.

در مبحث ذيل بطور خلاصه به مدل تعالي سازماني EFQM مي پردازيم

يادگيري ونوآوري

1-حوزه رهبری:

تعریف :

رهبران چگونه آرمان وماموریت سازمان را تعیین ودسترسی به آنها را تسهیل کرده وارزشهای مورد نیاز برای موفقیت دراز مدت را ایجاد وآنهارا از طریق فعالیت ورفتار مناسب بکار می گیرندوشخصا با مشارکت خود از ایجاد و بکارگیری سیستم مدیریت اطمینان می یابند.

معیارها:

حوزه رهبری چهار معیار زیر را که باید در قالب این حوزه پوشش داده شوند در برمی گیرد:

1-1-رهبران ؛ماموریتها ؛آرمانهاوارزشهای سازمان را تعیین وخودشان الگوی فرهنگ برتر ی می باشند.

2-1-رهبران شخصا در ایجاد ؛توسعه وبکارگیری سیستم های مدیریت وبهبود مستمر آنها مشارکت می نمایند.

3-1-رهبران با مشتریان وشرکاءونمایندگان جامعه در تماس هستند.

4-1-رهبران با ایجاد انگیزه وحمایت از کارکنان شرکت ؛از آنها قدردانی می نمایند.

2-حوزه خط مشی وراهبرد

تعریف :

چگونه سازمان ماموریتها وآرمانهای خودرا از طریق راهبرد روشن متمرکز بر منافع ذینفعان که بوسیله خط مشی ؛برنامه ها ؛اهداف بلند مدت ؛کوتاه مدت وفرآیندها حمایت شده است ؛اجرا می کند.

معیارها:

حوزه خط مشی وراهبرد پنج معیار زیر که باید تامین شوند راپوشش میدهند:

1-2-خط مشی وراهبرد سازمان بر اساس نیازها وانتظارات حال وآینده ذینفعان ایجاد شده است.

2-2-خط مشی وراهبردسازمان بر اساس اطلاعات حاصل از اندازه گیری عملکرد ؛تحقیقات ؛یادگیری وخلاقیت های کاری ایجاد شده است .

3-2-خط مشی وراهبرد تهیه وبازنگری شده وبه روز در می آیند.

4-2-خط مشی وراهبرد سازمان از طریق ساختار فرآیندهای کلیدی ایجاد شده بکار گرفته می شوند.

5-2-خط مشی وراهبرد مرتبط بوده و بکار گرفته می شوند.

3-حوزه کارکنان

تعریف:

سازمان چگونه دانش وپتانسیل های کامل کارکنان خود را به صورت فردی یا گروهی در تمامی سطوح سازمانی اداره ؛توسعه وبکار گرفته وچگونه این فعالیت هارادر جهت حمایت از خط مشی وراهبرد واثر بخشی عملیات فرآیندها طرح ریزی می کند

معيارها:

حوزه کارکنان پنج معیار زیر راکه باید در قالب این حوزه پوشش داده شوند به شرح زیر در بر می گیرد :

1-3-منابع انسانی برنامه ریزی ؛مدیریت وبهبود می یابند.

2-3-دانش و شایستگی کارکنان شناسایی ؛توسعه وپشتیبانی می شود.

3-3-کارکنان تشویق به مشارکت شده وتوان آنها افزایش می یابد.

4-3-کارکنان و سازمان دارای گفتمان هستند.

5-3-کارکنان ساعی شناسایی و مورد قدردانی وتوجه قرار می گیرند

4-حوزه شراکتها ومنابع

تعریف :

سازمان چگونه امکانات خارجی ومنابع داخلی خود را در جهت حمایت از خط مشی ؛راهبردها وافزایش کارآیی عملیات فرآیندهایش شناسایی ؛هماهنگ واداره می کند

معیارها:

حوزه شراکتها ومنابع پنج معیار زیر را که باید محقق شوند پوشش می دهد:

1-4-مشارکت های خارجی مدیریت می شوند.

2-4-منابع مالی مدیریت می شوند.

3-4-مدیریت بر ساختمانها ؛تجهیزات ومواد انجام می شود.

4-4-تکنولوژی مدیریت می شود.

5-4-اطلاعات ودانش مدیریت می شود.

5-حوزه فرآیندها

تعریف :

چگونه سازمان فرآیندهای خود را با هدف حمایت از خط مشی ؛راهبرد وتامین رضایت وافزایش ارزش برای مشتریان وسایر ذینفعان خود طراحی ؛اداره وبهبود می بخشد.

معیارها:

عنصر فرآیند پنج معیار زیر را که لازم است تحقق یابند پوشش می دهد:

1-5-فرآیندها به صورت سازمان یافته طراحی ومدیریت می شوند.

2-5-فرآیندها با توجه به نیازها بهبود یافته واز نو آوریها بر روی آنها برای تامین رضایت وایجاد ارزش افزوده مشتریان و سایر ذینفعان استفاده می شود.

3-5-محصولات وخدمات بر اساس نیازها وانتظارات مشتری طراحی وتوسعه داده می شوند.

4-5-محصولات وخدمات تولید وتحویل شده وخدمات آنها ارایه می گردد.

5-5-ارتباط با مشتریان سازمان مدیریت وتقویت می شوند.

6-حوزه نتایج مشتری

تعریف :

آنچه که سازمان در ارتباط با مشتریان بیرونی خود بدست می آورد.

معیارها:

حوزه نتایج مشتری دو معیار زیر را که باید تامین شوند در بر می گیرد.

1-6-برداشت های مشتری ؛معیارها ونتایج مستقیم

برداشتهاي كلي، محصولات وخدمات، پشتيباني حين وبعداز فروش ،وفاداري

2-6-شاخص های عملکرد

تصورات كلي،محصولات وخدمات، پشتيباني حين وبعداز فروش ،وفاداري

7-حوزه نتایج کارکنان

تعریف :

آنچه سازمان در ارتباط با کارکنان خود بدست می آورد

معیارها:

حوزه کارکنان دو معیار زیر را که باید تامین شوند را پوشش می دهد.

1-7-برداشت های کارکنان ؛معیارها ونتایج مستقیم

عوامل مرتبط با انگيزش ،عوامل مرتبط با رضايتمندي

2-7-معیارهای عملکردی

دستاوردها، انگیزه ومشارکت،رضایت مندی،خدمات ارایه شده به کارکنان سازمان

8-حوزه نتایج جامعه

تعریف :

آنچه سازمان در رابطه با جامعه محلی ملی وبین المللی بطور مطلوب بدست می آورد.

معیارها:

حوزه نتایج جامعه دو معیار زیر را پوشش می دهد :

1-8-برداشت های اجتماعی  ؛معیارها ونتایج مستقیم

عملکرد سازمان بعنوان یک شهروند مسئول

مشارکت با انجمن ها وگروه های محلی

فعالیت های اجرایی جهت کاهش وجلوگیری از صدمات ناشی از عملیات تولیدی وکاهش خدمات طی چرحه عمر آن

انجام فعالیتهای زیست محیطی وحفظ منابع

2-8-معیارهای عملکردی

اداره امور مرتبط با تغییرات پرسنلی

پوشش خبری

رفتار مناسب با مسئولین وسازمانهای ذیربط در مورد صدور مجوزها

تقدیر نامه ها وجوائز در یافتی

9-حوزه نتایج عملکرد

تعریف :

آنچه که سازمان در ارتباط با عملکرد برنامه ریزی شده خود بدست می آورد.

معیارها:

نتایج عملکرد کلیدی دو معیار زیر را که باید تامین شوند پوشش می دهند:

1-9-نتایج وپیامدهای عملکرد کلیدی

پیامدهای مالی،دستاوردهای غیر مالی

2-9-شاخص های عملکرد کلیدی

فرایندها،منابع خارجی از جمله مشارکت ها، مالی ،ساختمانها ؛ماشین آلات ومواد،تکنولوژی ،اطلاعات ودانش